|
|
Басты бет |
Сайт картасы |
Пресса залы |
Импрессум |
Байланыстар
|
|
|
?аза?стан-2030 стратегиясы іс ?стінде: табысты? 10 жылы?аза?стан Республикасыны? Президенті Н.?.Назарбаевты? "?аза?стан-2030" Стратегиясыны? 10 жылды?ына арнал?ан конференцияда с?йлеген с?зі
“?АЗА?СТАН-2030” СТРАТЕГИЯСЫ ІС ?СТІНДЕ: ТАБЫСТЫ? 10 ЖЫЛЫ
Конференция?а ?атысушы ?она?тар! Ханымдар мен мырзалар!
«?ткен к?нде белгі жо?» дейді ?аза?. К?рген бейнет, т?ккен тер тарих?а енгеннен кейін ?мытыла бастайды. ?йткені бейнеттен кейін – зейнет, адамны? жа?сылы??а тез ?йреніп, тез бауыр басатыны белгілі.
Алайда, зер салып ?арайтын болса?, б?гінгі ?ол жеткен табыстарды? ?зінен ?зі келмегеніне, ол ?шін ?ыруар е?бек, жігер-?айрат, тынымсыз ізденіс, нар т?уекел ?ажет бол?анына к?з жеткізер едік.
Ке?естер ода?ынан бізге ?ал?ан м?ра – к?йзелген шаруашылы?, к?йреген экономика, то?та?ан ?ндіріс, то?ыра?ан ?ылым, ?ыс?асы, барлы? салада?ы да?дарыс бол?анын ?здері?із де жа?сы білесіздер.
Да?дарыстан шы?у ?ашанда о?ай шаруа бол?ан емес. Экономиканы м?лде бас?а ж?йеге ауыстыру, нары? за?дылы?ын игеру, кадр м?селелерін шешу, ескі да?ды, ескіше ойлаудан арылу біз ?шін о?ай?а т?сті деп айта алмаймыз.
К?п ойланды?, к?п іздендік, шетелден консультанттар ша?ырды?. ?алайда аз уа?ытты? ішінде ты?ыры?тан шы?у ?ажет болды.
Мінеки осындай ?лы ма?сат, ?ауырт ?ажеттіліктен барып «?аза?стан - 2030» Стратегиясы д?ниеге келді.
Одан бері он жыл ?тті. Он жылда ?зге елдер бірнеше он жылда жетпеген биіктерге ?ол жеткіздік. Стратегия бізге жар?ын же?істер мен тамаша табыстар ?келді. ?аза?стан т?уелсіздік тарихын ?атар баста?ан ?зге ТМД елдеріні? алдына шы?ты. ?лемдік де?гейдегі ?ркениетті елдермен бой те?естіре бастады?.
Бізді? экономикалы? жетістіктеріміз бен саяси реформаларымызды шетел сарапшылары да жо?ары ба?алауда.
Ендеше «?аза?стан – 2030» Стратегиясыны? 10-жылды?ы біз ?шін шын м?нінде тарихи кезе? болып табылма?.
??рметті конференцияны? ?атысушылары мен ?она?тары!
Б?гін біз елімізді? осы заман?ы тарихында?ы аса ма?ызды о?и?аларды? бірі ретінде ?аза?станны? 2030 жыл?а дейінгі Даму стратегиясыны? он жылды?ын атап ?тудеміз.
На? осы ??жатта ал?аш рет ?аза?станды дамытуды? ?за? мерзімді ма?саттары т?жырымдалып, олар?а ?ол жеткізуді? на?ты жолдары аны?талды.
Стратегиямен ж?мыс елді? ішіндегі де, сол секілді ?лемдік экономикада?ы да да?дарыс ?рдістеріні? аса к?рделі жылдарында басталды.
"?уып жетуші" дамуды? шектерін е?сере отырып, біз табысты, осы заман?ы ж?не серпінді дамушы мемлекет болып, постке?естік ке?істікте к?шбасшы ?станымын алуды? ?ршіл міндетін ?ойды?.
Б?л ?шін біз ?аза?стан жиырма-отыз жылдан кейін ?андай болатынын "к?руге" тиіс едік. М?ртебелі ма?саттар?а ?ол жеткізу ?шін бізге стратегиялы? іс-?имыл жоспары, ?зіндік бір "жол картасы" ?ажет болды.
Стратегияны ?зірлеу кезе?інде мен елді? экономикалы?, ішкі ж?не сырт?ы саясатын б?дан ?рі ?алай ??ру керектігін, ?аза?стан т?уелсіз ж?не егемен мемлекет ретінде орны?уы ?шін не ?ажеттігін к?п ойландым. Б?л біз ?шін басты м?селе еді.
?з дамуыны? да?дарысты кезе?дерін ойда?ыдай е?серген бас?а елдерді? тарихымен таныс?анда мен бір ерекшелікті бай?адым: оларды? б?рі ?з ілгерілеуіні? барысын м??ият жоспарла?ан; ?здеріні? шектеулі ресурстарын ай?ын б?лген; ?здеріні? ?лсіз ж?не к?шті жа?тарын объективті т?рде ба?алай отырып, т?пкілікті ма?саттарын айшы?ты т?жырымда?ан. ?рине, ?лемдік т?жірибе бол?ан. Б?л – Малайзияны? "Перспектива 2020", ?ытай мен О?т?стік Кореяны? стратегиялы? жоспары, 30-шы жылдарды? экономикалы? депрессиясынан шы?у?а м?мкіндік берген Рузвельтті? экономикалы? жолы.
Біра? та бізді? стратегия олардан экономикалы? міндеттер ?ана емес, бас?аларыны? да аны?талуымен ерекшеленеді. Біз барлы? проблемаларды шешуге кешенді т?рде келдік. Осынау даму ба?дарламаларын тере? зерттей отырып мен ?аза?стан?а кешенді стратегия ?ажет деген т?жырым?а то?тадым.
Сонымен, негізгі ресурстарды шо?ырландыру ж?н болатын басымды?тарды? шектеулі санын аны?тау керек еді.
Б?л ретте біз ?аза?станны? ал?а ?ой?ан ма?саттар?а ?ол жеткізуі ?шін арты? уа?ыты жо? екенін ескеруге тиіс болды?. 20-шы ?асырды? ая?ы ?лем ?шін экономикалы?, саяси, технологиялы? – зор ?згерістерді? уа?ытына айналды. Б?л кезе?ні? ?зіне т?н белгісі тарихи уа?ытты сапалы "сы?ымдау" болды. Б?рын ?асырлар?а созылатын ?дерістер б?гінде онжылды?тар?а сы?ымдалатын т?різді.
Уа?ытты жина?тау?а, к?бейтуге болмайды. Оны кері б?ру?а болмайды. Алайда дамуды? ай?ын ма?саттары аны?талса, уа?ытты іскерлікпен ж?мсау?а болады.
Мен б?дан 10 жыл б?рын, 1997 жылы болаша? ?о?амымызды ж?не мемлекетімізді? міндеттерін к?з алдыма келтіргенде на? осындай ?а?идатты? к?з?арасты басшылы??а алдым. Б?л "?аза?стан-2030" Стратегиясы болатын.
Осынау он жылда Стратегияны? негізінде біз ?з дамуымызда сапалы секіріс жасай алды?. К?птеген елдер бірнеше онжылды? арна?ан ж?мыс к?лемін ат?арды?. Б?гінде біз толы? негізде "?аза?стан-2030" Стратегиясы ?зіні? ?мірге ?абілеттілігі мен тиімділігін толы? ?уаттай алды деп м?лімдей аламыз. Ол бізді? дамуымызды? – аман ?алу моделінен озы? даму моделіне дейтін парадигмасын біржолата ?згертті. Б?л т?р?ыда біз ?зірлеген ж?не б?кіл со??ы 10 жылда іс ж?зіне асырып жат?ан жеті ?за? мерзімді басымды? ?зекті болып табылады.
І. Бірінші ?за? мерзімді басымды?ты: ?лтты? ?ауіпсіздікті іске асыру
Естері?ізде болар, ?зімізді? бірінші ?за? мерзімді басымды?ымызды біз ?лтты? ?ауіпсіздік ж?не, е? алдымен, мемлекеттік т?уелсіздік пен аума?ты? т?тасты?ты са?тауды аны?тады?.
Б?л – бізді? іргелі ??ндылы?тарымыз. Б?л – бізді? басты ?лтты? байлы?ымыз, біз оны са?тау?а ж?не болаша? ?рпа?тар?а жеткізуге міндеттіміз. Б?гінде, "?аза?стан-2030" Стратегиясын іске асыра баста?алы бері 10 жыл ?ткенде ?аза?станды? мемлекеттілік орны?ты деп ны? сеніммен айта аламыз.
Біз халы?аралы? практика мен нормалар?а с?йкес мемлекеттік шекарамызды толы? ?аттады?.
Біз ел ?арулы К?штеріні? реформасын ж?зеге асырды?, осы заман?ы армияны жаса?тады?, оны ?айта жара?тандыруды ж?ргізудеміз. Елді? ?арулы К?штерін ?аржыландыруды елеулі т?рде арттырды?. Біз ???ы? ?ор?ау органдарын, арнаулы ?ызметтерді ?оса ал?анда іс ж?зінде мемлекет ?ауіпсіздігіні? инфра??рылымын ?айта ??рды?. "?аза?стан-2030" Стратегиясыны? бір б?лігі ретінде ?ауіпсіздікке т?нетін ?атерлерді алдын ала бейтараптандыру?а ба?дарлан?ан ?лтты? мемлекет ?ауіпсіздігіні? стратегиясы ?зірленіп, бекітілді.
?аза?станны? бастамасы бойынша ??рыл?ан мемлекетаралы? бірлестіктер ?зіні? ?ажеттігін д?лелдеп шы?ты. ??ірлік бірлестіктер – А?СШК, ШЫ?, ??Ш?-ны? ?ызметі ??ірдегі т?ра?тылы? пен ?зара ы?палдасты? ?шін берік негіз ?алады.
Бізді? б?кіл шекарамызды? бойында?ы к?рші мемлекеттермен ?аза?станны? досты? ?атынастары орны??ан.
Сонымен ?атар 21 ?асырды? басы к?бірек т?ра?тылы? пен ?ауіпсіздік ?келе ?ой?ан жо?. Керісінше, халы?аралы? ла?кестік, экстремизм, есірткі саудасы, ?ару-жара? пен ядролы? материалдарды? за?сыз айналымы секілді ?атерлерге ?арсы к?рес ?за??а созылатыны ай?ын болды. Сонды?тан алда?ы жылдары бізді? ?лтты? ?ауіпсіздік ж?йемізді ны?айтып, оны жа?анды? ж?не ??ірлік ж?йелерге кіріктіретін боламыз. ?ауіпсіздікті ?амтамасыз ету ж?йесіне осы заман?ы технологияларды ендіреміз.
?аза?стан жа?а ?атерлер мен сына?тар?а ?арсы к?реске ба?ыттал?ан халы?аралы? ?ызметті? белсенді ?атысушысы болып ?ала береді. Біз сондай-а? Орталы? Азия ??ірінде т?ра?тылы? пен ?ауіпсіздікті? кепілі ретіндегі ?з р?лімізді ны?айту ниетіндеміз.
528459
ІІ. Екінші басымды?ты: Ішкі саяси т?ра?тылы? пен ?о?амны? топтасуын іске асыру
?аза?стан ?о?амында бейбітшілік пен келісімді ны?айту ж?ніндегі міндеттер ?лтты? дамуды? ?за? мерзімді стратегиясыны? келесі аса ма?ызды басымды?ы болды.
Егер елде б?кіл осы жылдары тынышты? пен бейбітшілік болма?анда, бізді? барлы? стратегияларымыз ?демі ниет болып ?алар еді.
Т?уелсіздік жылдары біз ?лтаралы? келісімді са?тау мен ны?айтуды? ?з моделімізді іске асырды?, ол "?аза?стан жолы" деп аталады. ?аза?станды? демократияны? негізгі институттарыны? бірі ж?не этносаралы? келісімге ?ол жеткізуді? тиімді ??ралы ?аза?стан хал?ыны? Ассамблеясы болды, ол консультативтік-ке?есші органнан конституциялы? орган?а дейінгі эволюциядан ?тті.
Бізді? болаша??а арнал?ан стратегиямыз – ?о?амды одан ?рі топтастыру ж?не б?секеге ?абілетті бірт?тас ?аза?станды? ?лтты ?алыптастыру.
?аза?стан б?гінде м?дениетаралы? ж?не конфессияаралы? ?н?атысуды? ма?ызды халы?аралы? орталы?тары біріні? міндетін ат?арады. Біз ?лемдік ж?не д?ст?рлі діндер съездерін ?ткізудеміз. Сонды?тан ?аза?станны? б?л миссиясы бас?а елдер мен халы?аралы? ?йымдарды?, атап айт?анда Біріккен ?лттар ?йымыны? тарапынан ке? ?олдау тауып отыр.
Елімізді? саяси ж?йесін реформалау ж?ніндегі д?йекті ж?мыссыз да ілгерілеушілікпен даму м?мкін болмас еді. ?лемдік практиканы зерттеп, талдап ж?не ар?а с?йей отырып, біз саяси дамуды? на? осы эволюциялы? жолын та?дады?. Ж?не біз б?л та?дауда ?ателескен жо?пыз. Президенттік республика моделін та?дай отырып біз елді постке?естік экономикалы? ж?не саяси бейберекеттіктен шы?арды?.
Осы жылы біз демократиялы? саяси ж?йені дамытуда сапалы ?адам жасады?. ??гіме бізді? республиканы? моделін президенттіктен президенттік-парламенттік ж?йеге к?шіру туралы болып отыр. Еліміз Конституциясына енгізіл¬ген ?згерістер мен толы?тырулар осыны білдіреді.
?кілетті билік органдарыны? ?кілеттіктері ке?ейтіліп, саяси партияларды? р?лі мен жауапкершілігі арттырылуда. Жергілікті ?зін-?зі бас?ару ж?йесі, сот ж?йесі, азаматты? ?о?ам институттары дамуды? жа?а серпініне ие болды. Бізді? Парламент жа?а Конституция?а с?йкес ж?мыс істеуді бастады.
Б?л ретте біз ?аза?станды жа??ырту аясында ?з алдымыз?а ?ойып отыр?ан сондайлы? ау?ымды міндеттерді шешуге те?дестірілген ж?не демократиялы? саяси ж?йе ?ана ?абілетті дегенді негізге алды?.
ІІІ. ?шінші басымды?ты: Ашы? нары?ты? экономика ?а?идаттарына негізделген т?рлаулы экономикалы? ?суді ?амтамасыз етуді іске асыру
Бізді? басты стратегиялы? басымды?тарымызды? ?атарында ?аза?станда т?рлаулы экономикалы? ?суді ?амтамасыз ету ?рдайым бол?ан ж?не болып отыр. Барлы? ?ткен жылдарда біз экономикалы? ?суді? айтарлы?тай жо?ары ?ар?ынын ?станып, б?л к?рсеткіш бойынша ?ытай, ?ндістан, АСЕАН елдері секілді ж?рттармен ?атар келеміз.
Бізді? экономикалы? ?суді? негізінде жеке бастамалар мен к?сіпкерлікке жол ашу, белсенді сырт?ы сауда, инвестициялар тарту жатыр.
?ткен онжылды?та ел ІЖ?-сі 22 млрд. А?Ш долларынан 100 млрд. доллар?а дейін, бес есе дерлік ?л?айды. Жан басына келетін ІЖ? осы кезе?де 3,7 есеге ?сті ж?не ?сті¬міздегі жылы Орталы? ж?не Шы?ыс Еуропаны? бір?атар мемлекеттеріні? к?рсеткіштерімен те?есіп, 7 мы? А?Ш долларына жа?ындайды. Негізгі капитал?а инвестициялар к?лемі ?л?ая т?суде. ?аза?стан экономикасына тартыл?ан тікелей шетелдік инвестицияларды? к?лемі 70 миллиард А?Ш долларынан астам?а жетті. Б?л – Орталы? Азия?а тартыл?ан барлы? инвестицияларды? 80 пайызы.
?лтты? ?орды? ?аражатын ескергенде елді? халы?аралы? активтері 40 миллиард А?Ш долларынан асып т?сті. Егер бізді? бос ?азынадан баста?анымызды еске т?сірсек, біз к?п н?тижеге ?ол жеткіздік деп айту керек.
Сырт?ы сауда айналымы он жылда 6 еседен астам?а ?л?айды, ал биыл?ы жылы ол 80 миллиард А?Ш долларына жете алады.
Жыл сайын банк, ?амсыздандыру секторы ж?не жина?таушы зейнета?ы ж?йесі ны?айып келеді. Осылайша, ?аза?стан ?з экономикалы? дамуыны? ?тпелі кезе?ін ойда?ыдай ая?тап, алда?ы жылдары жа?а сапалы ?суге дайын ж?не ?абілетті деп сеніммен айта аламыз.
Біз "парасатты экономика" ?алыптастыруды ?амтамасыз етуге тиіспіз, ол жа?анды? ?згерістер мен ?рдістерге ?лгеріп ?ана ?оймай, сонымен бірге белгілі бір тауашаларда оза ж?мыс істей алуы керек.
Технологиялы? жа??ыртуды? басым ба?ыты венчурлы? ?аржыландыру ж?йесін дамыту болуы керек.
Еуропаны?, Азияны?, Ресейді?, ?ытай мен бас?а елдерді? рыноктарына шы?а отырып, технологияларды трансферттеу тетіктерін белсенді пайдалану керек. Экономиканы жа??ырту ?шін осы заман?ы ??деу секторын ??ру?а ірі ау?ымды, ?за? мерзімді инвестицияларды ?амтамасыз ету талап етіледі. Тікелей инвестициялар ?орын дамыту?а белсене ж?рдемдесу ?ажет. Бізді? экономиканы, оны? ??рылымды? ?айта ??рылуын жедел жа??ырту ?дерісіндегі "30 корпоративтік к?шбасшы ба?дарламасыны?" ма?ызды р?лін айры?ша атап ?ткім келеді.
Алда?ы жылдары мемлекет инновациялы? бастамалар, ??деу ?нерк?сібін дамыту, экономиканы ??рылымды? ?айта ??ру ?шін барлы? за?намалы?, ?кімшілік ж?не бас?а жа?дайлар жасайтын болады. Біз ?зімізді? минералды? ресурстарды? барлы? т?рлерімен ж?мыс істейтін ?ріптес-инвесторларымызды белсенді т?рде осы?ан ша?ырамыз. Бізді? рыноктарда ?азір ж?мыс істеп жат?андарды ж?не ?сіресе болаша?та келетіндерді олар елімізді? индустриясын, ?лбетте оларды? меншігіні? бір б?лігін дамыту?а ?аражатты? лайы?ты ?лесін ?осуын ?те табандылы?пен ?тінетін боламыз. Біра? та бізді? барлы? стратегиялы? жоспарларымыз елде т?ра?ты ?леуметтік-экономикалы? жа?дайды ?амтамасыз ету ж?ніндегі а?ымда?ы ж?йелі ж?мыспен ?уатталуы керек. Ж?не біз м?ны ?амтамасыз етуге тиіспіз.
ІV. Т?ртінші басымды?ты: Барлы? ?аза?станды?тарды? денсаулы?ын, білімі мен ?л-ау?атын іске асыру
Со??ы он жылда ?аза?станды?тарды? басым саныны? т?рмысы елеулі т?рде ?згерді. Б?кіл?лемдік банкті? сыныптамасы бойынша ?аза?стан б?гінде орта де?гейлі табысы бар елдерді? тобына кіреді. 10 жылда ?аза?станды?тарды? а?шалай табыстары 6,5 есе ?сіп, орташа айлы? жала?ы 5 есе дерлік ?л?айды, е? т?менгі жала?ы 4,5 есе ?сті. Осы кезе?де зейнета?ыны? орташа айлы? м?лшері 4 есе ?л?айды. Халы?ты ?леуметтік ?амтамасыз ету ж?йесіні? ?амтуы айтарлы?тай ке?ейді, оны? ?ызметі б?гінде ?аза?станны? ?рбір т?ртінші азаматын ?амтып отыр. Тек со??ы 5 жылда ?ана ма?сатты ?леуметтік к?мекке мемлекет 34 миллиард те?гедей б?лді. Орта мерзімді перспективада бізге ?леуметтік стратегиямызды? алды??ы ?атарлы елдер де?гейінде ?аза?станды? ?мір сапасыны? ?лтты? стандартын ?амтамасыз ету ж?ніндегі басты идеясын іске асыруымыз керек. Б?рінен б?рын біз денсаулы? са?тау саласында?ы ?ызметті? осы заман?ы ?а?идаттары мен стандарттарына жедел к?шуді ?амтамасыз етуге тиіспіз. Б?л ал?аш?ы медициналы?-санитарлы? к?мек, ана мен баланы ?ор?ау, медициналы? білім мен ?ылым м?селелеріне ?атысты.
Таяуда?ы жылдары 150 жа?а денсаулы? са?тау нысандары мен 300 ауылды? д?рігерлік амбулатория салынуы керек. М?гедектер мен м?гедек балаларды сауы?тыруды? халы?аралы? стандарттар?а сай келетін ??ірлік орталы?тары желісін жасау талап етіледі, ондайлар ?азірді? ?зінде осында, Астанада ??рыл?ан.
Осы заман?ы білім ж?йесін дамыту, кадрларды даярлау мен ?айта даярлауды ж?не озы? технологияларды игеруді дамыту ?шін бізді? халы?аралы? рынок?а белсендірек шы??анымыз ж?н. ?аза?стан?а белгілі шетелдік білім орталы?тарын тартып, осында оларды? филиалдарын ашу керек.
Біз ?аза?станды? студенттерді шетелде о?ытуды жал?астырып, сондай-а? елімізге жа?адан ??рылатын халы?аралы? де?гейдегі жа?а университеттер ?шін е? жа?сы шетелдік о?ытушыларды тартатын боламыз. Таяуда?ы жылдары біз кем дегенде 250 жа?а мектеп пен 50 к?сіби-техникалы? о?у орындарын саламыз.
2010 жыл?а ?арай біз ?о?амды т?рлаулы дамытуды? негізгі экологиялы? стандарттарын ??рып, б?л салада?ы мемлекеттік ба?ылау ж?йесін ны?айту?а тиіспіз.
V. Бесінші ?за? мерзімді басымды?ты: Энергетикалы? ресурстарды дамытуды іске асыру
?ткен жылдары м?най-газ ?нерк?сібі экономиканы? бас?а салаларын со?ынан ілестірген локомотив болды. Сонды?тан энергетикалы? ресурстарды дамытуды біз Стратегияны? ?за? мерзімді басымды?ына даралады?. Б?л ретте біз т?рлі "голланд ауруларына" ?рынбай, м?най табыстарын ?тымды ж?мсай алды?.
Елімізді? аума?ында ?аза?станда м?най елдеріні? ал?аш?ы онды?ына шы?аратын м?най мен газ кен орындары бар.
2010 жыл?а ?арай ?аза?станда болжан?ан м?най ?ндіру 80 миллион тоннаны ??райды, 2015 жылы 25 млн. тоннадан аспайтын ішкі т?тыну жа?дайында 130 миллион тонна?а жетеді. 2010 жылы шикі газды ?ндіру 40 миллиард текше метрге дейін, 2015 жылы 80 миллиард текше метрге дейін ?седі деп к?тілуде.
Бізді? энергетикалы? ?леуетімізді одан ?рі дамыту бір?атар ма?ызды міндеттерді шешуді к?здейді. Б?рінен б?рын м?най-газ кешенімен тікелей байланысты тере? ??деу салаларын озы? дамытуды, ?осымша ??н ?лесі жо?ары ?німдерді халы?аралы? рынок?а жедел шы?аруды ?амтамасыз ету керек.
Бізді? назарымыз сондай-а? энергия ресурстарын ?лемдік рыноктар?а жеткізуді? т?рлаулы арналарын ?ртараптандыру?а ж?не ?ам¬тамасыз етуге шо?ырландырылуы тиіс.
?аза?стан жа?анды? энергетикалы? тепе-те?дік пен ?ауіпсіздікті ?амтамасыз етудегі ?з жауапкершілігін толы? м?нінде т?сінеді. 2017 жыл?а ?арай біз к?мірсутегін аса ірі экспорттаушыларды? онды¬?ына кіреміз. Ж?не б?л ?станым ХХІ ?асырда?ы ?лемдік шаруашы¬лы? байланысыны? серпінді ?згеріс ?стіндегі ж?йесінде ?аза?станны? экономикалы? р?лін к?п ретте аны?тап береді. Біз б?л м?селеде ЕО-мен ты?ыз ынтыма?тасты??а ?міт артамыз. Энергия ресурстарын ?ндірушілер мен т?тынушыларды? м?дделерін жарастыру ма?сатында мен Б?? Бас Ассамблеясыны? 62-сессиясында энергия жеткізілімдері т?ра?тылы?ыны? Еуразиялы? пактін ?абылдауды ?сындым.
VІ. Алтыншы ?за? мерзімді басымды?ты: Инфра??рылымды дамытуды іске асыру
Жа?андану жа?дайында ?аза?станны?, атап айт?анда, к?лік пен байланысты? инфра??рылымын жан-жа?ты дамыту?а ?атысты ?за? мерзімді басымды?ты іске асыру бар?ан сайын ?зекті бола т?седі.
Со?ан орай б?л салада к?п іс ат?арылды. Бірер цифрды ?ана келтірейін. 1997-2006 жылдары республикалы? бюджет ?аражатынан 280 миллиард те?геден астам ?аржы игерілді, осыны? есебінен 4 мы? ша?ырым шамасында автожолдар салынып, ?айта ж?нделді, 13 мы? ша?ырымнан астам автожол к?рделі ж?не а?ымда?ы ж?ндеуден ?ткізілді.
Ал?а ?ойыл?ан міндеттерді одан ?рі іске асыру ма?сатында 2006 жылы ?аза?стан Республикасыны? 2015 жыл?а дейінгі К?лік стратегиясы ?абылданды. Оны? аясында ?аржыландыруды? т?рлі к?здері есебінен 30 миллиард А?Ш доллары шамасында?ы сома?а 80-ге жуы? инвестициялы? жобаны іске асыру жоспарланып отыр.
Бізді? ?лан-байта? аума?ымыз ?шін к?лікті?, оны? ?стіне транзиттік к?лікті? зор ма?ызы бар. Экономикамызды на?ты дамыту ?аза?стан ?андай к?лік ж?йеле¬ріне ие болатынына келіп тіреледі. 1600 ша?ырым шамасында жа?а ж?не 2700 ша?ырым темір жол электрлендіріледі, 50 мы? ша?ырым шамасында автожол салынып, ?айта ж?нделеді, ?уежай инфра??рылымын ?айта ж?ндеу ж?не жа??ырту, ?лтты? те?із-сауда фло¬тын дамыту, те?із порттары мен ішкі кеме ж?ру жолдарыны? инфра??рылымын ?ркендету ж?ніндегі ж?мыстар ж?ргізіледі.
Б?л ?аза?стан аума?ы ар?ылы ?тетін трансконтиненталды? маршруттарды дамыту ?шін серпін береді.
Осылайша, таяуда?ы болаша?та ?аза?стан Еуразияны? ірі ж?не заманауи жара?тандырыл?ан т?рба ??быры, темір жол, автомобиль, те?із ж?не ?уе к?ліктік "торабына" айналуы тиіс. Біз б?л ж?мыс?а кіріс¬тік ж?не жыл сайын жа?а нысандар т?р?ызылып жат?анын сіздер білесіздер.
Стратегия?а с?йкес елде телекоммуникация саласын дамыту ж?нінде кешенді ж?мыстар ж?ргізілуде. ?стіміздегі жылды? ая?ына дейін 50 адамнан астам т?р?ыны бар барлы? ауылды? елді мекендерге телефон ж?ргізіледі. ?ал?ан 50 адамнан аз хал?ы бар ж?не жалпы т?р?ындары 14 мы? адам болатын 200-ге жуы? елді мекен келесі жылы байланыс ?ызметіне ?ол жеткізе алады. Жылды? ая?ына дейін б?рын?ы жылдары телефон орнату?а ?тініш берген ?ал?ан адамдарды? с?ранысы ?ана?аттандырылады.
Осы жылды? ая?ына ?арай ?аза?станда Интернет желісін пайдаланушылар саны 1 млн. 800 мы? адамды ??райды. 2010 жыл?а ?арай Интернетті пайдаланушылар саны 3,5 миллион?а дейін ?л?аяды. ?абылдан?ан шараларды? н?тижесінде ?азіргі кезде республика мектептеріні? 95%-ы Интернет ?ызметіне ?ол жеткізіп отыр. 2008 жылды? 1 ?ырк?йегіне ?арай елді? 2000 мектебіні? ке? арналы ?олжетімділігі болады. Б?л о?ытуды? интерактивті ?дістерін ке?інен пайдалану?а м?мкіндік береді.
VІІ. Жетінші басымды?ты: К?сіби ?кіметті ?алыптастыруды іске асыру
Мемлекеттік бас?ару ж?йесіні? тиімділігін арттыру бізді? ?за? мерзімді басымды?тарымызды? бірі болып ?алып отыр.
Б?л стратегиялы? міндетті іске асыру ма?сатында ?ткен ?асырды? 90-шы жылдарыны? ая?ынан бастап ?аза?стан тере? ?кімшілік реформаларды ж?ргізуге кірісті.
Осынау жылдары Мемлекеттік ?ызмет істері ж?ніндегі агенттік ??рылып, "Мемлекеттік ?ызмет туралы", "Сыбайлас жем?орлы??а ?арсы к?рес туралы", "?кімшілік ресімдер туралы" за?дар, Мемлекеттік ?ызметшілерді? ар-намыс кодексі ?абылданды.
Мемлекеттік ?ызметке ?абылдауды? конкурсты? ж?йесі енгізілді. Мемлекетке т?н емес функцияларды? бір б?лігі б?секелестік орта?а берілді. Жуырда?ы конституциялы? ?згерістерге с?йкес жергілікті орындарда?ы билік к?шейтілді, м?слихаттар жергілікті ?зін-?зі бас?ару органдарыны? ?кілеттіктеріне ие болды.
Халы?аралы? ?йымдар мен сарапшыларды? ба?алауы бойынша, ?аза?стан мемлекеттік ?ызметті реформалау саласында жо?ары н?тижелерге ?ол жеткізіп, ?зіні? за?намасы мен ресімдерін халы?аралы? стандарттар?а жа?ындатты.
Біра? та б?л салада ?лі к?п іс ат?аруымыз керек. Сонды?тан да ?кімет мені? тапсырмам бойынша ?кімшілік реформаларды жал?астыру ж?нінде белсене ж?мыс істеуде.
VІІІ. Астана – ?су ?стіндегі елді? нышаны
?ауырт ?су ?стіндегі ел ?уатыны?, оны? жо?ары даму ?леуетіні? басты бір нышаны жа?а елорда – Астана болды. 1997 жыл?ы ?азанда біз "?аза?стан-2030" Стратегиясын жария еттік, сол айда мемлекеттік органдарды Астана?а к?шіруді бастады?. Сол жылды? желто?санында шешуші мемлекеттік органдар Астанада ж?мыс істеп жатты. Осылайша, Астананы к?шіру іс ж?зінде бізді? Стратегияны іске асыруды? бастауына жол салды. ?аза?стан елордасы – постке?естік ке?істіктегі жедел ?сіп келе жат?ан ?ала.
Астананы? хал?ы со??ы сегіз жылда 3 есе к?бейді. Елорда хал?ы 2005 жыл?а ?арай 400 мы?нан аса ?оймайды деп болжанса, б?гінде ол 700 мы?ды ??рап отыр.
Со??ы жылдар?ы ??рылыс к?лемі мен мерзімдері б?рын-со?ды бол?ан емес: білім ж?не денсаулы? са?тау нысандары т?р?ызылып, т?р?ын ?йлер, жа?а ?нерк?сіптік нысандар, индустриялы? парк салынуда. Елорда к?шкен с?ттен бастап Астананы? аума?ы 2,5 есе ?л?айды. Негізгі капитал?а бір жарым триллион те?геге жуы? инвестиция салынып, 4,5 миллион шаршы метр т?р?ын ?й пайдалану?а берілді.
?алада 650 ??рылыс ала?ы ж?мыс істейді. Ж?не олар бір с?тке де толас таппайды. Таяуда?ы бірнеше жылда 10 миллион шаршы метрден астам т?р?ын ?й ж?не офистік т?ра? жайлар іске ?осылады.
??рылыс индустриясын ж?не со?ан ілеспе ?ндірістерді дамытумен ?атар Астана жа?а экономикалы? кластерлерді? дамуына м?мкіндік беріп отыр. Елордада ?она??й бизнесіні?, ?ызмет саласыны? ж?не, ?рине, туризмні? зор ?леуеті бар.
Астана туралы айт?анда жа?а елорданы жасап, т?р?ызып жат?андарды? баршасыны? е?бегін атап ?тпеуге болмайды. Б?л барлы? астаналы?тарды?, барша ?аза?станды?тарды? е?бегі екені с?зсіз. Мен ?аза?станны? елордасы бірлесу ордасы, егемен ?аза?стан ?ркендеуіні? нышаны болатынына сенімдімін.
* * *
Біз ?аза?станды дамытуды? ?за? мерзімді Стратегиясын ойда?ыдай іске асырудамыз. Мін¬деттерді? бір б?лігі ?азірді? ?зінде шешілді, бір?атар міндеттерді алда?ы жылдары шешетін боламыз. Біз жолды? ?штен бірін ?ана ?ттік. Сонды?тан да к?п н?рсені ?лі жасау?а тура келеді.
"?аза?стан-2030" Стратегиясыны? шешуші ма?саты б?рын?ысынша болып ?ала береді – бізді? мемлекет 2030 жыл?а ?арай ?лемні? барынша дамы?ан елдеріні? ?атарына кіруі тиіс. Осылайша біз хал?ымызды? осынау ?лы ма?сатына ?арай д?йектілікпен ілгерілейтін боламыз.
Осы заман?ы д?ниеде же?іс пен табыстарды инновациялар енгізген ж?не инновациялы? к?шбасшылы??а ?ол жеткізген мемлекеттер к?теді. Сонды?тан индустриялы? ?аза?стан инновациялы? ?аза?стан?а айналуы тиіс.
Біз жо?ары технологиялы? ?нім ?ндіретін, жетекші ?лемдік рыноктармен б?секеге ?абілетті елге айналу?а тиіспіз. Осымен бір уа?ытта ?аза?станды?тарды? ?мір стандарттары ?лемні? озат елдеріні? де?гейіне дейін к?терілуге тиіс.
Біра? та барлы? осы ма?саттар?а ?ол жеткізу ?шін бізді? б?гінгі ?ана емес, сонымен бірге елімізді? болаша? берекеттілігі де негізделген "?ш кит" туралы есте ?стау керек. Б?л – халы?ты? сенімі мен сенуі. Б?л – адам капиталын дамытуды? жо?ары де?гейі. Б?л – ішкі саяси т?ра?тылы? пен ?лт бірлігі.
Сонды?тан да біз б?ріміз бір¬лесіп, ел ?ркендеуіні? негізін ??райтын осынау шешуші ??ндылы?тар мен ?лтты? байлы?ты са?тау?а тиіспіз.
Конференция?а ?атысушы ?она?тар!
Ханымдар мен мырзалар!
Экономикалы? реформалар мен саяси ж?йені мейлінше дамытып, мемлекеттік ба?дарламалар мен ?леуметтік міндеттерді тияна?ты т?рде іске асыру ар?ылы ?ана біз жа?а жетістіктерге жете аламыз.
Б?гінгі к?н – б?секе заманы. Жеткен биікке м?з болып, то?тап ?алу к?шкен ж?ртта ?ал?анмен бірдей. Сонды?тан жа?а идея, жа?а ой, жа?а технология алда да то?тамай ?з жал?асын таба бермек.
Сонда ?ана ?аза?станны? ба?ытты болаша?ына, ба?уатты ?міріне ке? жол ашылады. Б?гінгі Форум?а ?атысушылар?а жемісті ж?мыс пен табыс тілеймін!
"Егемен ?аза?стан", 2007 жыл?ы 13 ?азан
|
|
|
|
